09: 和製英語

เชื่อว่าผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นต้องเคยปวดหัวกับการเรียนภาษาญี่ปุ่นในหลายๆเรื่อง ก่อนหน้านี้ที่เจอมาก็มีทั้งการจำตัวอักษร คำช่วย ไวยากรณ์ยุบยับไปหมด มองไปทางไหนก็ดูจะมีแต่เรื่องที่ไม่เข้าใจ โดยเฉพาะเรื่องภาษาญี่ปุ่นอย่าง 和製英語 ที่...มันออกจะแปร่งไปซักหน่อย

จะไม่ให้มันแปร่งได้ยังไงกันในเมื่อชาวญี่ปุ่นรับคำศัพท์ต่างประเทศมาใช้ แต่กลับใช้ในอีกความหมายหนึ่งที่เข้าใจในพวกเดียวกันเอง โดยไม่ปรึกษาผู้เรียนเลยซักคำว่าเขาจะงงงวยกันมากแค่ไหน เนทีฟเขาก็คงจะปวดเศียรเวียนเกล้ากันอย่างหนักว่า เอ้าเฮ้ย คำนี้บ้านเขาแปลแบบนี้ ทำไมญี่ปุ่นใช้อย่างนี้ล่ะ?

มีอยู่ครั้งหนึ่งตอนเราขึ้นรถไฟฟ้ากลับบ้าน เรามองไปที่ชานชาลาฝั่งตรงข้ามแล้วอยู่ดีๆคำว่า ホーム ก็โผล่ขึ้นมาในหัวอัตโนมัติ แล้วเราก็ได้แต่เกาหัวแกรกสงสัยว่า เออ แล้วทำไมมันไม่ใช้คำว่า プラットフォーム ล่ะ ตามที่เราเข้าใจกันโดยทั่วไปคำว่า ホーム มันน่าจะให้เซนส์ของคำว่าบ้าน หรือไม่ก็เวลาเราเล่นโทรศัพท์แล้วอยากจะย้อนกลับไปหน้าหลักมากกว่า แต่พอมารู้ทีหลังว่าคำตัวหลังมีการออกเสียงเพี้ยนไปเลยทำให้เข้าใจผิด เลยคิดว่ามันก็อาจจะพอเข้าใจได้ เพราะว่าไม่ว่าภาษาไหนก็ย่อมจะมีคำที่ใช้กันจนรูปเปลี่ยน ความหมายเปลี่ยนกันทั้งนั้น

เพราะงั้นวันนี้เราเลยคิดว่านี่เป็นโอกาสดีมากที่เราจะได้แชร์ 和製英語 ที่ได้รวบรวมมาเป็นตัวอย่างให้ผู้ที่แวะเวียนมาได้รู้จักกันมากขึ้น และแน่นอนว่าไม่ได้มีเพียงภาษาญี่ปุ่นเท่านั้น เรายังมีตัวอย่างคำไทยที่ยืมจากภาษาอื่นมาแต่ถูกนำมาใช้ในความหมายที่เปลี่ยนไป คล้ายกับ 和製英語 เลยด้วย ไปดูกันเล้ย

1) カステラ (Castella)

สายขนมน่าจะรู้จักคำศัพท์คำนี้ดี คาสเตลลาคือขนมญี่ปุ่นที่ได้รับอิทธิพลเรื่องชื่อมาจากภาษาโปรตุเกสอีกทีหนึ่ง เนื่องจากเป็นขนมที่เข้ามาในญี่ปุ่นช่วงศตวรรษที่ 16 โดยพ่อค้าชาวโปรตุกีสบริเวณจังหวัดนะงะซะกิที่เป็นที่โด่งดังในเรื่องเมืองท่า แต่ในขณะเดียวกันนั้นเอง Castella ที่ว่านี้ในภาษาอิตาเลียนนั้นมีความหมายคนละโลกเลยก็คือ ปราสาท 

 

カステラ

La Castella

2) サイダー (Cider)

โดยปกติแล้วไซเดอร์เป็นที่รู้จักกันในเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่หมักจากผลไม้หรือแอปเปิ้ล แต่ในประเทศญี่ปุ่นนั้นต่างออกไป ชาวญี่ปุ่นมักจะเรียกชื่อไซเดอร์เพื่อแทนความหมายถึงน้ำอัดลมประเภท Lemon-Lime อย่างยี่ห้อน้ำอัดลมชื่อดังแบบ Sprite ที่เราคุ้นเคยกันเสียมากกว่า ซึ่งทำให้มันมีความแตกต่างทั้งวัตถุดิบที่ใช้ สี รวมไปถึงรสชาติอีกด้วย

サイダー

Apple Cider

3) バイク (Bike)

แม้แต่คำง่ายๆที่เป็นศัพท์ Starter pack ในการเรียนภาษาญี่ปุ่นก็ยังเป็น 和製英語 กับเขาด้วย ซึ่งถ้าเราสังเกตดีๆจะเจอความสับสนอย่างมาก เพราะ Bike ในภาษาอังกฤษนั้นหมายถึงจักรยาน แต่พอเอามาใช้ในภาษาญี่ปุ่นกลับกลายเป็นว่าคำๆนี้หมายถึงมอเตอร์ไซค์ไปเสียอย่างนั้น ช่วงแรกๆยอมรับเลยว่าเจ้าของบล็อกเองก็ต้องพยายามแยกประสาทเวลาเรียน 2 ภาษานี้กันเลยทีเดียว ไม่งั้นคงได้สื่อสารกันผิดเป็นแน่

バイク

Bike

ย้ายฝั่งจากทางญี่ปุ่นมาดูทางไทยกันบ้าง 

1) แมส (Mass)

ถ้าเราจำโฆษณาที่โด่งดังตัวหนึ่งของประเทศไทยได้ จะมีเพื่อนสองคนที่คุยกันแล้วกล่าวกับอีกฝ่ายว่า "โห แกแมสแล้วว่ะ" คำว่าแมสตรงนี้ปัจจุบันคนไทยส่วนใหญ่คุ้นชินกันในความหมายว่า "เป็นที่รู้จักอย่างมาก เป็นที่นิยม" ซึ่งต่างกับภาษาอังกฤษที่เป็นต้นฉบับโดยสิ้นเชิง หากได้ยินคนต่างชาติสนทนากัน หรือแม้กระทั่งการรายงานข่าว Mass จะมีความหมายต่างกันไปตามแต่หน้าที่เช่น มวลชน (n.), มวล/น้ำหนัก (n.) หรือกระทั่ง จำนวนมาก (adj.)

คำศัพท์จากโฆษณาบริการธนาคารแห่งหนึ่ง

ฝูงชนที่มารวมตัวกันอย่างหนาแน่น

2) พีค (Peak)

'เฮ้ย แกเรื่องนี้พีคมาก แกได้ข่าวปะวะ' ช่วงแรกๆที่ได้ยินคำนี้ก็สมองตายไปเลยเหมือนกัน พีคอะไรของแกอะ ที่เป็นดาราน่ะเหรอ โน ไม่ใช่เลย คำว่า "พีค" มักจะถูกใช้ในความหมายว่า แรง ตกใจ เกินคาด มักอยู่ในประโยคแสดงความตื่นเต้นตกใจเมื่อสนทนา แต่พอสลับฟากไปดูวิธีการใช้ในภาษาอังกฤษ จริงๆส่วนตัวคิดว่ามันมีจุดร่วมอยู่เหมือนกันตรงที่ว่า Peak สามารถแปลได้ว่ายอดเขา ซึ่งบางครั้งก็มีคนนำมาใช้ในเซนส์ของคำว่าสุดยอด น่าตื่นตะลึง หรืออีกความหมายหนึ่งก็คือขึ้นสูงสุด เช่นว่ายอดขายพุ่งขึ้นสูงเป็นประวัติการณ์ เป็นต้น

การนำคำว่า 'พีค' มาใช้ของคนไทย

ยอดเขา

3) อิน (In)

ถ้ามีใครในที่นี้เคยติดตามรายการเฟ้นหานายแบบนางแบบของไทยรายการหนึ่งย่อมจะเห็นการแข่งขันที่ดุเดือดเลือดพล่าน พยายามเอาชนะคะคานกันในแต่ละวีคของเมนเทอร์ รวมถึงประโยคเด็ดๆมากมายที่ชาวเน็ตหยิบยืมมาใช้แสดงอารมณ์กันพัลวันตอนออนแอร์ ซึ่งคำว่า "อิน" ก็เป็นคำหนึ่งที่ปรากฏขึ้นมาในวลี "อย่าอินเกิน" คนไทยรับรู้คำนี้ในความหมายที่ว่า มีอารมณ์ร่วม สนใจหรือใส่ใจอย่างมาก แต่เอาเข้าจริงแล้ว ภาษาอังกฤษกลับไม่มีความหมายชัดเจนในฐานะคำแสดง expression ซึ่งเรามักจะพบมันในหน้าที่ preposition เสียมากกว่า แต่ถ้าหากเราอยากสื่อความหมายในภาษาอังกฤษ ก็ย่อมได้ โดยเจ้าของภาษาจะใช้เป็น adj. ในประโยคไปเลยว่า I'm invested หรือ I'm absorbed ซึ่งจะทำให้เนทีฟเข้าใจได้มากกว่า และยังช่วยให้การสนทนาไหลลื่นขึ้นโดยไม่ต้องซักถามความหมายจริงๆที่ต้องการจะสื่ออีกด้วย 

วลีเด่นดังในรายการโทรทัศน์

ตัวอย่างการใช้ invested จากเพลง Super Far ของวงดนตรี LANY

เล่นเอาปาดเหงื่อกันเลยทีเดียว ลำพังชาวโลกมีภาษาใช้ต่างกันก็น่าปวดหัวพออยู่แล้ว เวลาจะใช้คำเดียวกันสื่อ ดันมีความหมายที่ไม่ตรงกันไปอีก การจะทำความเข้าใจกับภาษานี่มันยากจริงๆ แต่ แต่ แต่! มันก็ไม่ถึงกับว่าจะทำความเข้าใจไม่ได้เสียหน่อย หากเรียนรู้ไปเรื่อยๆแล้วด้วยการรับ Input เข้ามา แล้วปรับเป็น Intake และ Output ออกมาได้อย่างชาญฉลาด แน่นอนว่าเรื่องการสื่อสารก็เป็นแค่เรื่องจิ๊บๆไปเลย ดังนั้นเราเป็นกำลังใจให้ทุกคนเลยนะ ฮึบๆ!

ในส่วนของบล็อกหน้า เราคงเจอกันเป็นเอนทรีสุดท้ายแล้ว รู้สึกใจหายชอบกล

แต่ยังไงก็ตาม อย่าลืมติดตามกันล่ะ!  

      เริ้บ xoxo

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

海外では通じない和製英語100選, สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2563. จาก https://business-textbooks.com/japaneseenglish100/ 

อธิพงษ์ อมรวงศ์ปีติ. (2018). พีคในพีค: คำฝรั่งแบบไทยๆที่เจ้าของภาษาฟังแล้วเกาหัว, สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2563. จาก https://themomentum.co/english-words-thai-meanings/

ภาคภูมิ โภคทวี.(2019). Wasei-eigo ว่าด้วยคำศัพท์ภาษาอังกฤษที่เราคุ้นเคย แท้จริงแล้วกลับ Made in Japan, สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2563. จาก https://adaybulletin.com/know-world-wide-words-wasei-eigo/41253

Namiko Hirasawa Chen. (2019). Castella Cake Recipe, สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม 2563. จาก https://www.justonecookbook.com/castella/